Nieuw-Zeeuws?

J.M. Hewitt-van Urk stelde me deze vraag:

“Ik heb een vraag, waar ik al lang mee zit en wel de volgende.

Engeland Engelsman / Engelse

Duitsland / Duitser / Duitse

Frankrijk / Fransman / Française

Nederland / Nederlander / Nederlandse.

Waarom bij ons het hele woord met land er in en bij de andere met verkortingen? Zo zijn er nog meer, zoals:

Zeeland / Zeeuw / Zeeuwse 

Nieuw-Zeeland / Nieuwzeelander / Nieuwzeelandse

Vanwaar die inconsequenties?”

Geachte vragensteller,

Ik heb een paar vergelijkbare ‘landen’ gevonden:

Nederland ( = het lage land) / Nederlander / Nederlands

Groenland ( = het groene land) / Groenlander / Groenlands

Westland ( = het land in het westen) / Westlander / Westlands

Hoogland ( = het hoge land) / Hooglander / Hooglands

Oostenrijk ( = het rijk in het oosten) / Oostenrijker / Oostenrijks

Zoutelande ( = het zoute land) / Zoutelander / Zoutelands

Holland ( = het holle land, hoewel de afkomst niet helemaal zeker is) / Hollander / Hollands

Maasland ( = het land waar de Maas door stroomt) / Maaslander / Maaslands

 

Vergelijk dat eens met:

Engeland ( = het land van Engelsen) / Engels

Ierland ( = het land van Ieren) / Iers

Schotland ( = het land van Schotten) / Schots

Duitsland ( = het land van Duitsers) / Duits

Finland ( = het land van Finnen) / Fins

Estland ( = het land van Esten) / Ests

Letland ( = het land van Letten) / Lets

Frankrijk ( = het rijk van Franken/Fransen) / Frans

 

Zie je het verschil?

In het eerste rijtje is er sprake van beschrijvingen van landen en rijken, bijvoorbeeld met de bijvoeglijke naamwoorden [neder], [hoog], [groen] en [zout] of andere aanduidingen, zoals [Maas].

In het tweede rijtje is er sprake van beschrijvingen welke volkeren er wonen, zoals Engelsen, Ieren, Schotten en Duitsers.

Logisch toch?

Tja, dat van dat Zeeuws en Nieuw-Zeelands snap ik ook niet helemaal. Van mij mag dat laatste best ‘Nieuws-Zeeuws’ worden. Maar eigenlijk is dat ‘Zeeuws’ nogal raar. Waarom niet gewoon Zeelands? De naam Zeeuws is overigens al oud: het woord stamt uit de Middeleeuwen en is een zuidwestelijk dialectwoord.

Dit bericht is geplaatst in Varia. Bookmark de permalink.

Reacties zijn gesloten.